Bailu (白露), czyli „Biała Rosa”, to piętnasty z 24 sezonów chińskiego kalendarza słonecznego, który rozpoczyna się około 7 września. Po sezonie Chu Shu – Końcu Upałów, przychodzi trzeci, środkowy sezon jesieni. Chłód nocy staje się wyraźnie odczuwalny, a poranna rosa zapowiada, że lato ustępuje miejsca jesieni. Bailu to czas, w którym organizm zaczyna szczególnie potrzebować wsparcia Płuc, nawodnienia i ochrony przed pierwszymi objawami sezonowej Suchości.
Spis treści:
1) Ogólna charakterystyka sezonu Bailu – „Biała Rosa”
2) Bailu – „Biała Rosa” w ujęciu medycyny chińskiej
3) Zalecenia dotyczące diety w sezonie Bailu – „Biała Rosa”
4) Zalecenia dotyczące aktywności w okresie Bailu – „Biała Rosa”
5) Wsparcie krążenia
6) Odżywienie Xue (Krwi) z pomocą Zup Mocy
7) Gardło i kaszel
8) Herbata chryzantemowa
9) Podsumowanie
Ogólna charakterystyka sezonu Bailu – „Biała Rosa”
Bailu rozpoczyna się 7 lub 8 września i jest trzecim z sześciu jesiennych sezonów słonecznych. Nazwa nawiązuje do zjawiska obserwowanego o poranku – temperatury wyraźnie spadają, para wodna skrapla się, a na trawach pojawia się biała rosa. To sezon mocno związany z elementem Metalu i kolorem białym w chińskiej filozofii Pięciu Przemian.
Sezon dzieli się na trzy pięciodniowe części: w pierwszej dzikie gęsi rozpoczynają odlot na południe; w drugiej migrują jaskółki; w trzeciej ptaki gromadzą zapasy pożywienia na zimę – to sygnał, że zbliża się chłodniejsza pora roku. Bailu uznawany jest też za jeden z najlepszych momentów w roku na wycieczki górskie, bo powietrze jest wyjątkowo czyste. Kończą się najcięższe prace polowe – zbiera się sorgo, kukurydzę i bawełnę, sieje się pszenicę ozimą.
Z tym sezonem wiąże się szereg regionalnych zwyczajów – w prowincji Jiangsu wspomina się legendarnego Wielkiego Yu, starożytnego władcę, który zasłynął opanowaniem wielkiej powodzi w dorzeczu Huang He. Z sezonem tym związane są tradycyjne napoje i potrawy: herbata „Biała Rosa” w Nanjing, wino z kleistego ryżu i sorgo w Jiangsu i Zhejiang, a w Fujian owoce longan.
Bailu – „Biała Rosa” w ujęciu medycyny chińskiej
W medycynie chińskiej jesień powiązana jest z elementem Metalu, a wraz z nim z parą narządów Płuca-Jelito Grube. Bailu, jako środkowy sezon jesieni, jest momentem, w którym ten związek staje się szczególnie widoczny, ponieważ to teraz Płuca najbardziej odczuwają zmieniające się warunki atmosferyczne.
Zgodnie z zasadami Pięciu Przemian Metal tworzy Wodę, dlatego Płuca pozostają w bliskiej relacji z Nerkami – Esencja Nerek (Jing) oraz Yin Nerek wspierają nawilżenie i funkcjonowanie Płuc w okresie narastającej Suchości. Osłabienie tej relacji może objawiać się suchym kaszlem, chrypką czy ogólnym osłabieniem.
Charakterystycznym patogenem tego okresu jest Suchość (Zao) – czynnik klimatyczny, który zaczyna dominować nad wilgocią typową dla lata i najłatwiej atakuje Płuca, jako narząd „delikatny” (Jiao Zang), wrażliwy na zmiany w otoczeniu. Objawy nadmiaru Suchości to m.in. suchość w gardle i nosie, suchy kaszel, spierzchnięte usta, sucha skóra oraz skłonność do zaparć.
Płuca odpowiadają też za dystrybucję Wei Qi – energii obronnej chroniącej przed Wiatrem i Zimnem, dlatego ich osłabienie przekłada się na osłabienie odporności. Nie bez znaczenia są emocje przypisywane Płucom, czyli smutek i melancholia, którym sprzyjają coraz krótsze dni.
Zalecenia dotyczące diety w sezonie Bailu – „Biała Rosa”
Wraz z nadejściem Bailu funkcje Żołądka i Jelit mogą być zakłócane przez chłodniejszą pogodę, dlatego warto zadbać o regularność posiłków i unikać potraw dodatkowo obciążających trawienie.
Wskazane jest sięganie po więcej sezonowych warzyw i owoców o smaku kwaśnym i słodkim, ponieważ wspierają on konsolidację Yin oraz nawilżają Płuca (co jest kluczowe w okresie narastającej suchości powietrza). Dobrze sprawdzą się także sezam, orzechy, miód oraz kleisty ryż – produkty o naturze nawilżającej. Warto pamiętać o odpowiednim nawodnieniu, najlepiej ciepłymi lub letnimi płynami.
Jednocześnie zaleca się ograniczenie cebuli, imbiru oraz pokarmów pikantnych i oleistych, ponieważ ich rozgrzewająca natura nie sprzyja konsolidacji Yin i może nasilać suchość w organizmie.
Polecane produkty: sezam, orzechy, miód, kleisty ryż, sezonowe owoce i warzywa o smaku kwaśno-słodkim.
Zalecenia dotyczące aktywności w okresie Bailu – „Biała Rosa”
- Dbaj o balans Yin i Yang – utrzymuj ciepło, rankiem i wieczorem nie wystawiaj ciała na chłodne powietrze.
- Wcześnie chodź spać i wcześnie wstawaj – taki rytm dnia pomaga gromadzić Esencję i Yin.
- Ćwicz na świeżym powietrzu – jesienne powietrze jest wyjątkowo czyste, a ruch wzmacnia organizm i poprawia nastrój.
- Dbaj o optymistyczne podejście do życia – Płuca są narządem szczególnie wrażliwym na smutek i melancholię.
Wsparcie krążenia
Chłodniejsze poranki i wieczory sprawiają, że krążenie Krwi i Qi zaczyna zwalniać, a naczynia obwodowe stają się bardziej wrażliwe na spadki temperatury. To dobry moment, by wesprzeć krążenie przed późniejszymi jesiennymi sezonami.
Wsparciem dla prawidłowego krążenia mogą być grzyby witalne. Wśród grzybów witalnych szczególnie wartościowe są Reishi oraz Hericium, które wspierają równowagę organizmu przy przejściu z okresu letniej dominacji Yang do okresu jesiennego umacniania się Yin. Również Cordyceps kojarzony jest ze wsparciem energii witalnej i krążenia.
Tradycyjna Medycyna Chińska ma w swoim zanadrzu również ziołowe receptury w formie kulek Wan. Wśród receptur Wan warto zwrócić uwagę na Liu Wei Di Huang Wan, które odżywiają Yin Nerek, Wątroby i Śledziony. Ponieważ to relacja Płuca–Nerki decyduje o nawilżeniu organizmu jesienią, dlatego ważne jest wsparcie Nerek już teraz zanim nadejdą chłodniejsze miesiące.
Warto również sięgnąć po Gua Sha oraz akupresurę. Masaż kamieniem Gua Sha z jadeitu czy kwarcu, wzdłuż przebiegu meridianów, pobudza lokalne krążenie Krwi i Qi oraz rozgrzewa tkanki. Drewniane masażery, stosowane wieczorem, sprawdzają się jako domowy rytuał wspierający krążenie i relaks przed snem.
Więcej na temat Gua Sha przeczytasz w artykule: Gua Sha – wygoń wiatr.
Odżywienie Xue (Krwi) z pomocą Zup Mocy
Bailu to sezon, w którym suchość powietrza daje się we znaki nie tylko Płucom, ale całemu organizmowi. Niedobór Krwi (Xue) objawia się podobnie do objawów suchości: suchą skórą i włosami, problemami ze snem oraz zawrotami głowy. To niemal podręcznikowe połączenie sprawia, że temat odżywienia Krwi wyjątkowo dobrze pasuje do tego sezonu.
Krew ma ścisły związek z Yin, ponieważ obie nawilżają i odżywiają tkanki. Dlatego też ich niedobory często współwystępują, szczególnie u kobiet, których organizm regularnie traci Krew.
Praktycznym sposobem wsparcia Krwi jest sięgnięcie po gotowe Zupy Mocy, zawierające kombinację ziół dedykowaną odżywieniu Xue. Warto włączyć ją do jadłospisu raz lub dwa razy w tygodniu, jako sycący posiłek na wieczór.
Więcej na temat Zup Mocy przeczytasz w artykule: Rosół i spółka – o co chodzi z Zupą Mocy?
Gardło i kaszel
Narastająca suchość powietrza w sezonie Bailu to najczęstsza przyczyna podrażnienia gardła i suchego kaszlu. W tradycyjnej farmakopei chińskiej w takim przypadku stosuje się receptur w formie kulek Wan. Do najczęściej stosowanych w takich przypadkach receptur należą:
- Yin Qiao Jie Du Wan – „Chłód Porannej Mgły” – na początek infekcji, której podłożem jest atak Gorącego Wiatru, gdy pojawia się ból gardła i pierwsze objawy przeziębienia.
- Sang Ju Yin Wan – „Kruchość Wiosennego Kwiatu” – łagodna formuła na podrażnienie gardła i suchy kaszel we wczesnej fazie dolegliwości.
- Huang Lian Jie Du Wan – „Cień Brokatowego Welonu” – receptura o silniejszym działaniu, przy bardziej nasilonych objawach Gorąca.
- Qing Qi Hua Tan Wan – „Zapach Sosnowego Gaju” – wspiera oczyszczanie Płuc z zalegającego Gorącego Śluzu, pomocna przy kaszlu z odkrztuszaniem.
- Ban Xia Hou Po Wan – „Spłukanie Pestki Śliwki” – na uczucie „guli” w gardle, związane z zastojem Qi i zaleganiem Śluzu.
- Pu Ji Xiao Du Yin Wan – „Pigułka Białego Kokonu” – oczyszcza z Gorąca i toksyn, przy nasilonych objawach ze strony gardła.
Uzupełnieniem receptur Wan mogą być syropy na bazie grzybów witalnych i ziół.
Herbata chryzantemowa
Chryzantema (Ju Hua) to jedno z najbardziej klasycznych chińskich ziół, obecny w praktyce Yang Sheng od tysięcy lat, a jej związek z jesienią jest szczególnie silny, ponieważ to teraz kwiat chryzantemy osiąga pełnię rozkwitu. Herbata z suszonych kwiatów Ju Hua tradycyjnie łagodzi nadmiar Gorąca, wspiera prawidłowe funkcjonowanie wzroku oraz uspokaja Wątrobę. W sezonie Bailu, gdy organizm zmaga się z narastającą suchością, parzenie herbaty chryzantemowej może stać się codziennym rytuałem. Chryzantemę można parzyć samą lub w połączeniu z kwiatem lilii (Bai He) czy odrobiną miodu. Warto też pamiętać o herbacie „Biała Rosa”, tradycyjnie parzonej w tym okresie w rejonie Nanjing.
Podsumowanie
Bailu – „Biała Rosa” to sezon przejścia, w którym lato ustępuje jesieni, a organizm zaczyna mierzyć się z narastającą suchością powietrza i chłodniejszymi porankami. Troski wymagają teraz Płuca oraz ich relacja z Nerkami, a profilaktyka opiera się na nawilżeniu, ochronie przed chłodem i dbałości o dobry nastrój. Lekka, nawilżająca dieta, aktywność na świeżym powietrzu, wsparcie krążenia akupresurą, masażem Gua Sha czy grzybami witalnymi, odżywienie Krwi Zupami Mocy oraz troska o gardło i drogi oddechowe tworzą spójny system przygotowania organizmu na kolejne sezony jesieni.
Dodaj komentarz