Qiufen (秋分), czyli „Równonoc Jesienna”, to szesnasty z 24 sezonów chińskiego kalendarza słonecznego, rozpoczynający się około 22 lub 23 września. Dzień i noc trwają teraz dokładnie tyle samo, a Yin i Yang osiągają chwilową równowagę, zanim Yin zacznie przeważać. Qiufen zamyka cieplejszą część jesieni i otwiera drogę do jej chłodniejszej, bardziej „wsobnej” fazy. W tym sezonie warto zadbać o odpowiednie nawilżenie skóry (np. z pomocą olejku rycynowego lub sezamowego) i gardła (syrop nieśplikowy) w związku z sezonową Suchością.
Spis treści:
1) Ogólna charakterystyka sezonu Qiufen – „Równonoc Jesienna”
2) Qiufen – „Równonoc Jesienna” w ujęciu medycyny chińskiej
3) Zalecenia dotyczące diety w sezonie Qiufen – „Równonoc Jesienna”
4) Zalecenia dotyczące aktywności w okresie Qiufen – „Równonoc Jesienna”
5) Olejki nawilżające do ciała – odpowiedź na rosnącą suchość skóry i powietrza
6) Rollery do twarzy z jadeitu – wsparcie wchłaniania olejków
7) Syrop Nieśpikowy na jesienne osłabienie dróg oddechowych
8) Ogrzewanie punktów moksą na Wewnętrzne Zimno, zimne dłonie i stopy
9) Podsumowanie
Ogólna charakterystyka sezonu Qiufen – „Równonoc Jesienna”
Qiufen rozpoczyna się 22 lub 23 września. Słowo Fen oznacza w języku chińskim „dzielić na pół” i tak właśnie dzieję się w przypadku dnia i nocy, które trwają teraz dokładnie tyle samo. Jest to środek astronomicznej jesieni, licząc od Liqiu do Lidong.
Sezon dzieli się na trzy pięciodniowe części: w pierwszej ustają gwałtowne letnie burze; w drugiej owady zaczynają się chować przed hibernacją; w trzeciej zbiorniki wodne wysychają, a powietrze robi się coraz bardziej suche. Dni są krótsze niż noce, a temperatury wyraźnie spadają.
W dawnych czasach chińscy cesarze składali w noc równonocy ofiary Księżycowi. Najważniejszym świętem tej pory roku pozostaje Święto Środka Jesieni – rodzinne święto pełni księżyca, które świętuje się ciasteczkami, winogronami i arbuzami.
Qiufen – „Równonoc Jesienna” w ujęciu medycyny chińskiej
Qiufen jest, obok obok przesilenia letniego i zimowego oraz Równonocy Wiosennej, jednym z czterech kluczowych punktów w cyklu 24 sezonów. Yin i Yang się w nim równoważą, po czym szala przechyla się na stronę Yin. Z tego powodu zasada „zachowania równowagi Yin i Yang” powinna szczególnie teraz przyświecać diecie i stylowi życia.
Cała jesień pozostaje pod wpływem żywiołu Metalu i związanych z nim Płuc, sparowanych funkcjonalnie z Jelitem Grubym. Płuca odpowiadają za dystrybucję Qi Obronnego (Wei Qi) oraz nawilżanie skóry i błon śluzowych. W miarę jak powietrze robi się suche, patogenna Suchość (Zao) atakuje Płuca w pierwszej kolejności, objawiając się suchym kaszlem, podrażnieniem gardła, przesuszoną skórą czy zaparciami.
Znaczenia nabiera też Żołądek i Jelita. Wraz ze spadkiem temperatury osłabia się ich Yang, co prowadzi do wzdęć i nieregularnych wypróżnień. W teorii Pięciu Elementów Metal kontroluje Drzewo (Wątrobę) i jest „dzieckiem” Ziemi (Śledziona, Żołądek) – stąd wynika związek jesiennego trawienia z kondycją dróg oddechowych.
Płucom przypisywana jest emocja smutku, a skracający się dzień sprzyja jesiennej melancholii. Dlatego w sezonie Qiufen profilaktyka psychiczna jest równie ważna co dieta czy ruch.
Zalecenia dotyczące diety w sezonie Qiufen – „Równonoc Jesienna”
Funkcje Żołądka i Jelit mogą zostać zakłócone przez chłodniejszą pogodę, dlatego posiłki warto spożywać regularnie, w spokoju i na ciepło.
Zalecane są sezonowe warzywa i owoce o smaku kwaśnym i słodkim, które konsolidują Yin i nawilżają Płuca. Warto włączyć sezam, orzechy, miód oraz kleisty ryż, czyli produkty rozgrzewające i nawilżające zarazem. Ważne jest odpowiednie nawodnienie, najlepiej ciepłymi napojami i zupami.
Warto ograniczyć cebulę, imbir oraz pokarmy pikantne i oleiste, ponieważ nasilają pocenie się, dodatkowo osuszając organizm.
Polecane produkty:
- sezam,
- orzechy,
- miód,
- kleisty ryż,
- sezonowe owoce i warzywa o smaku kwaśno-słodkim.
Sezam i orzechy odżywiają Yin i Krew, miód łagodzi suchy kaszel i gardło, a kleisty ryż wzmacnia Qi Śledziony, ułatwiając trawienie.
Zalecenia dotyczące aktywności w okresie Qiufen – „Równonoc Jesienna”
- Dbaj o balans Yin i Yang poprzez utrzymywanie ciepła i regularne ćwiczenia oraz unikaj gwałtownych zmian temperatury.
- Wcześnie chodź spać i wcześnie wstawaj, ponieważ pomaga to gromadzić esencję Jing i Yin.
- Wybieraj ćwiczenia na świeżym powietrzu, które wzmacniają organizm i nastrój w obliczu skracającego się dnia.
- Dbaj o optymizm i spokój umysłu, unikając nadmiernej złości, która obciąża Wątrobę.
Olejki nawilżające do ciała – odpowiedź na rosnącą suchość skóry i powietrza
Qiufen to moment, w którym Suchość (Zao) daje się we znaki nie tylko drogom oddechowym, ale i skórze. Naskórek traci wodę szybciej niż latem, co objawia się szorstkością i swędzeniem. Skóra pozostaje w ścisłej relacji z Płucami, które „rozprowadzają” Qi i płyny na powierzchnię ciała, dlatego troska o jej nawilżenie jest zarazem troską o układ oddechowy.
Naturalnym sposobem przeciwdziałania tej tendencji jest codzienne nacieranie ciała olejkiem o łagodnej naturze. Olej sezamowy ma naturę ciepłą i słodką, dzięki czemu głęboko odżywia i nawilża skórę, nie obciążając jej chłodem, jak niektóre kosmetyki mineralne. Stosowany po kąpieli, zamyka wilgoć w naskórku i łagodzi ściągnięcie skóry, odczuwalne zwłaszcza na dłoniach i podudziach.
Olej rycynowy ma gęstszą konsystencję i silniejsze właściwości natłuszczające. Sprawdza się na miejsca przesuszone, jak pięty czy łokcie, a także jako baza do masażu brzucha wspierającego perystaltykę jelit. Oba oleje można stosować wymiennie, najlepiej wieczorem.
Regularne wcieranie olejku okrężnymi ruchami w kierunku serca pobudza krążenie Qi i Krwi w skórze, bywające jesienią spowolnione, i staje się małą praktyką uważności potrzebną w okresie przejścia od Yang do Yin.
Rollery do twarzy z jadeitu – wsparcie wchłaniania olejków
Skóra twarzy jest jeszcze bardziej narażona na jesienną Suchość niż skóra ciała, ponieważ pozostaje stale odsłonięta na wiatr i coraz chłodniejsze powietrze. Naturalnym wsparciem dla olejków nawilżających są rollery jadeitowe do twarzy. Są to narzędzia łączące działanie mechaniczne z chłodzącą, kojącą naturą kamienia.
Jadeit uważany jest za kamień harmonizujący i chłodzący, dlatego dobrze równoważy podrażnienia skóry powstałe pod wpływem wiatru czy nagłych zmian temperatury. Roller, dzięki naciskowi i toczącemu ruchowi, pobudza mikrokrążenie w tkankach twarzy, wspomaga drenaż limfatyczny oraz, co istotne w tym sezonie, ułatwia głębsze wchłanianie wcześniej nałożonego olejku.
Zabieg wykonuje się wieczorem, po oczyszczeniu twarzy i naniesieniu niewielkiej ilości olejku, na przykład sezamowego. Rollowanie prowadzi się od środka twarzy ku obwodowi i od dołu ku górze – wzdłuż żuchwy, policzków, wokół oczu i na czole. Wykonywane regularnie poprawia wchłanianie olejku i odpręża mięśnie twarzy.
Syrop Nieśpikowy na jesienne osłabienie dróg oddechowych
Gdy mimo starań o dietę i nawilżenie skóry pojawia się suchy, drażniący kaszel lub trudność z odkrztuszaniem, warto sięgnąć po wsparcie ziołowe skierowane bezpośrednio na drogi oddechowe. Syrop Nieśpikowy, oparty na wyciągach ziołowych, tradycyjnie stosowany jest przy dolegliwościach typowych dla przejścia z lata w jesień: suchym kaszlu, podrażnionym gardle i trudnościach z odkrztuszaniem.
Z perspektywy medycyny chińskiej takie dolegliwości wiążą się z niedoborem Yin Płuc oraz atakiem zewnętrznej Suchości. Preparaty nawilżające i łagodzące wspierają regenerację błon śluzowych, ułatwiając naturalne oczyszczanie oskrzeli, zamiast tłumić ten proces.
Syrop najlepiej stosować profilaktycznie przy pierwszych oznakach podrażnienia gardła lub chrypki, a także wieczorem, gdy suchość powietrza w ogrzewanych pomieszczeniach dodatkowo obciąża drogi oddechowe. Warto łączyć go z nawilżaniem powietrza w sypialni oraz dietą bogatą w produkty nawilżające Yin, jak gruszki czy miód.
Więcej o syropie nieśplikowym przeczytasz tutaj: Syrop nieśplikowy – na suchy kaszel, chrypkę i suchość w gardle.
Ogrzewanie punktów moksą na Wewnętrzne Zimno oraz zimne dłonie i stopy
Choć Qiufen to wciąż początek chłodniejszej części roku, właśnie teraz u wielu osób ujawniają się pierwsze objawy Wewnętrznego Zimna – zimne dłonie i stopy, chłód w podbrzuszu czy większa wrażliwość na wiatr. Zgodnie z zasadą Yang Sheng, mówiącą o przygotowywaniu organizmu z wyprzedzeniem, jesienna równonoc to dobry moment, by zacząć wzmacniać Yang, zanim nadejdzie zima.
Moksoterapia, czyli ogrzewanie punktów akupunkturowych żarem tlącej się moksy, to jedna z najskuteczniejszych metod rozpraszania Zimna i wzmacniania Yang. Najlepiej sprawdza się cygaro z moksy, najlepiej moksy 10-letniej – im dłużej dojrzewająca moksa, tym łagodniejszy, głębszy i równomierny żar, mniej drażniący dla skóry, a silniej przenikający do tkanek. Cygaro trzyma się w niewielkiej odległości od skóry, poruszając nim delikatnie w kółko lub metodą „nagrzewania kłującego” (krótkich, rytmicznych zbliżeń i oddaleń), do uzyskania przyjemnego ciepła, bez uczucia pieczenia skóry.
Więcej na temat różnych rodzajów technik moksoterapii przeczytasz w artykule: Techniki moksoterapii.
Przy zimnych dłoniach i stopach poleca się ogrzewanie punktu Yongquan (Kid1) na podeszwie stopy, wzmacniającego Nerki i sprowadzającego Yang w dół, a także uniwersalnego punktu Zusanli (ST36), znajdującego się poniżej kolana, wzmacniającego Qi Żołądka i Śledziony. Przy chłodzie w podbrzuszu sprawdza się ogrzewanie Shenque (Ren8) przy pępku oraz Guanyuan (Ren4) nieco poniżej, wzmacniających Yang pierwotne. Zabieg wykonuje się wieczorem, po kilka minut na punkt, kilka razy w tygodniu przez całą jesień. Regularność zabiegów liczy się bardziej niż intensywność pojedynczej sesji.
Moksoterapii nie stosuje się w stanach Gorąca, przy wysokiej gorączce, w ciąży na punktach przeciwwskazanych oraz na skórze uszkodzonej lub ze stanem zapalnym. W razie wątpliwości warto skonsultować dobór punktów z terapeutą.
Podsumowanie
Qiufen – „Równonoc Jesienna” to moment równowagi, który medycyna chińska traktuje jako zaproszenie do świadomego przejścia w chłodniejszą część roku. Dbałość o Płuca i ochrona przed postępującą Suchością, wsparcie trawienia osłabianego przez spadające temperatury oraz troska o nastrój w obliczu skracającego się dnia, to filary zdrowia w tym sezonie. Nawilżające olejki do ciała, rollery jadeitowe wspierające ich wchłanianie, Syrop Nieśpikowy wspierający drogi oddechowe oraz moksoterapia rozpraszająca Wewnętrzne Zimno tworzą spójny plan, który, pomoże zachować równowagę Yin i Yang właśnie w tym czasie.
Dodaj komentarz