fbpx
  • TCM w Polsce
  • odżywianie wiosną

    Odżywianie wiosną według Medycyny Chińskiej

    Artykuł opracowany przez:
    Piotr Łysoniewski
    Facebook - Taijitu
    Instagram - Taijitu
    YouTube - Taijitu
    Strona - Taijitu

    Wiosna jest niewątpliwie najbardziej wyczekiwaną porą roku przez większość z nas! Jak skutecznie przygotować się na jej nadejście i w pełni wykorzystać ogromny potencjał energetyczny, który niesie z sobą wiosna – o tym w niniejszym artykule.

    Wiosna w Teorii Pięciu Przemian

    Na samym początku trochę powtórki z teorii. Zgodnie z podziałem pór roku wg Teorii Pięciu Przemian (TPP), początek pory roku wg naszego, zachodniego podejścia jest tak naprawdę środkiem pory roku. Zgodnie z TPP do każdej z przemian - pory roku - mamy przypisany układ narządów. I właśnie chęć zaakcentowania aktywności danego układu narządów skutkuje rozbieżnością w datach. Co nam to daje? Przede wszystkim ma za zadanie zwrócić uwagę, że zbliża się zmiana czynników zewnętrznych na którą warto przygotować się zawczasu (np. dostosowując swoją dietę do produktów sezonowych - do czego gorąco zachęcam).

    Idąc tym tropem możemy przyjąć, że od 13 lutego do 25 kwietnia swój szczyt energetyczny mają Wątroba i Pęcherzyk Żółciowy i trwa Wiosna. Jednak daty te są przybliżeniem. Za pierwszy dzień Wiosny uważać możemy Chiński Nowy Rok nazywany inaczej Świętem Wiosny, będącym świętem ruchomym (przypadającym na przełomie stycznia i lutego).

    Wiosna - odradzanie się życia

    Jak już wspomnieliśmy w okresie wiosennym swoją wzmożoną aktywność wykazują Wątroba i Pęcherzyk Żółciowy. Energia Wiosny jest bardzo dynamiczna, kojarzona z klimatem wiatru – szybkim i gwałtownym przemieszczaniem. Energię tę możemy również wyobrazić sobie jako kiełkujące ziarno, które przebija osnowę i w bardzo krótkim czasie następuje jego wzrost.

    Stąd też nasze wszelkie działania podjęte wiosną powinny sprzyjać ruchowi na zewnątrz. Dlatego szczególnie w tym okresie wskazana jest regularna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu. Spacery i piesze wędrówki wspomogą Wątrobę i Pęcherzyk Żółciowy w podtrzymywaniu przepływu Qi w naszym ciele. Jeśli chodzi o samo Qi, jest konceptem związanym z podstawową energią wypełniającą cały wszechświat. Qi posiada zarówno aspekt energetyczny jak i fizyczny, a jej głównym zadaniem jest zapewnianie harmonii - dlatego też i w ciele i w świecie jej przepływ powinien być spokojny i niezaburzony.

    Zastój Qi jest jednym z najczęściej spotykanych syndromów w naszym społeczeństwie. Co prawda jego główną przyczyną są nadmiernie przeżywane lub też niewyrażone emocje czy stres i ciągłe rozmyślanie, ale również czynniki fizyczne odgrywają tutaj niemałą rolę. Zimą byliśmy nastawieni na odżywienie, regenerację i odpoczynek. Duża ilość składników odżywczych o naturze ciepłej i gorącej w połączeniu z małą aktywnością fizyczną może prowadzić do powstawania nadwyżek energetycznych objawiających się Zastojem Qi – szczególnie w okresie wczesnowiosennym. Podobnie sytuacja będzie wyglądać, jeżeli nie zmienimy swoich nawyków i nie przejdziemy na lżejszą dietę.

    Zatem po zimie przychodzi wiosna. Czujemy powiew świeżości. Jednak wiosną (szczególnie na jej początku) nie mamy dostępu do zbyt wielu świeżych produktów. Wiosna jest idealnym momentem na poszczenie. Nie bez powodu post poprzedzający Święta Wielkanocne przypada właśnie o tej porze roku. Wiosną mamy za zadanie oczyścić się z nadmiarów nagromadzonych zimą. Tutaj bardzo pomocne może okazać się przeprowadzenie krótkiej monodiety zbożowej. Dodatkowo powinniśmy pomóc organizmowi rozruszać energię zastaną na przestrzeni ostatnich tygodni. Dlatego wiosną nasza dieta powinna być oparta głównie o zboża, strączki, dodatek nasion roślin oleistych oraz pierwszą świeżą zieleninę w formie szczypiorku lub naci pietruszki. Świetnym dodatkiem i urozmaiceniem diety będą kiełki, które jesteśmy w stanie w prosty sposób hodować w domu. Przykładem odżywczego, wiosennego posiłku jest congee z dodatkiem ziół, świeżych kiełków i ulubionego oleju tłoczonego na zimno. Congee będące po prostu kleikiem ryżowym stanowi podstawową potrawę Chińczyków. Tak właśnie powinien wyglądać nasz początek wiosny.

    Odżywianie wiosną

    Wiosną nie gotujemy już tak długo jak zimą, odżywcze zupy mocy zamieniamy na lżejsze rosoły i zupy z dodatkiem pierwszych, świeżych warzyw i ziół. Włączamy świeże nowalijki takie jak szczypior, rzodkiewki czy cebulkę. Ww. produkty posiadają smak ostry, który będzie pomocny w poruszeniu energii i przełamaniu zastojów. Tutaj możemy również wykorzystać dodatek octu do gotowania czy niewielką ilość chrzanu (który kojarzymy właśnie z wiosną i okresem Wielkanocy). W późniejszych tygodniach wiosny mamy do dyspozycji o wiele więcej produktów sezonowych.

    Warto zwrócić uwagę na produkty krwiotwórcze. Dlaczego akurat krwiotwórcze? Ponieważ Krew jest kojarzona z Przemianą Drzewa, a jej niedobory czy zastoje mogą szczególnie uwidocznić się w okresie wiosennym. Do typowo wiosennych, krwiotwórczych produktów możemy zaliczyć wszystkie zielone warzywa zawierające duże ilości chlorofilu (szpinak, seler naciowy, nać pietruszki). Z końcem kwietnia i początkiem maja zacznie królować botwina, która jest nieocenionym lekarstwem jeśli chodzi o odżywienie Krwi. W temacie Krwi i wiosny nie można ominąć najcenniejszego, polskiego zioła czyli pokrzywy. Szczególnie wartościowa jest pierwsza pokrzywa – kwietniowo – majowa. Można przyrządzić z niej wiele ciekawych potraw (przepis na makaron z pokrzywą znajduje się na końcu artykułu) lub po prostu świeżo zerwaną zaparzyć i popijać w ciągu dnia jako wiosenną herbatkę oczyszczającą. Pokrzywa oprócz odżywiania Krwi, ma działanie diuretyczne. Swą chłodną termiką skutecznie wyprowadza nadmiary Gorąca (szczególnie Gorąca Krwi), posiada również właściwości rozpraszające nadmiary Wilgoci i poprawiające krążenie wody w całym ciele. Pokrzywa charakteryzuje głównie smak słodki, ale wykazuje również właściwości smaku słonego, stąd jej kierunek działania również w stronę Nerek i odżywienia Jing.

    Pozostając w temacie dzikich roślin warto rozejrzeć się również za listkami mniszka czy pędami dzikiego chmielu. Te produkty oprócz dużej zawartości chlorofilu, posiadają smak gorzki i termikę neutralno – chłodną. Smak gorzki szczególnie pomocny okaże się w regulacji produkcji odpowiedniej ilości żółci oraz harmonijnego uwalniania jej do układu pokarmowego. Bardzo ciekawym, wiosennym produktem są szparagi! Odżywią Yin i Płyny ciała, tutaj kierujemy się prostą zasadą – kolor wskaże nam ich kierunek działania. I tak szparagi zielone działają bardziej w kierunku Wątroby (Przemiana Drzewa), a szparagi białe w kierunku Płuc (Przemiana Metalu).

    Czas harmonii

    Reasumując, wykorzystajmy ten czas na oczyszczanie, zadbajmy szczególnie o naszą Krew i harmonijny przepływ Qi. Zdecydowanie zredukujmy wiosną ciężkie posiłki i dużą ilość produktów zwierzęcych na koszt lżejszego gotowania, duszenia, gotowania na parze i blanszowania. Oczywiście nie zapominajmy o fakcie, że cały czas potrzebujemy podtrzymywać nasz ogień trawienny poprzez regularne spożywanie ciepłych posiłków. Warto również mieć na uwadze, że do energetyki danej pory roku zawsze dokładamy naszą własną. W myśl dietetyki medycyny chińskiej nie jesteśmy w stanie dać takiej samej diety dla każdego. Niniejszy artykuł stanowi zalecenia ogólne i jest przede wszystkim inspiracją do dalszego eksplorowania tematu. A wszelkie wątpliwości najlepiej rozwiązać konsultując je z wykwalifikowanym terapeutą.

    Przepis na makaron z pokrzywą

     

    Składniki:

    • makaron ryżowy (ok. 200g dla 2 os.),
    • 1 duża cebula,
    • garść suszonych grzybów,
    • 2 garści świeżych szczytów pokrzywy,
    • przyprawy stałe: liść laurowy, ziele angielskie,
    • przyprawy sypkie: 1 łyżeczka nasion kolendry, 2 łyżeczki nasion kminu rzymskiego,
    • nasiona roślin oleistych (ja użyłem białego sezamu, słonecznika i orzechów włoskich),
    • sól, pieprz, gałka muszkatołowa, ocet winny/balsamiczny lub białe wino.

     

    Wykonanie:

    1. Namocz makaron i osobno namocz grzyby w letniej wodzie (przynajmniej na 20 min).
    2. Na patelni upraż nasiona roślin oleistych, orzechy wraz z przyprawami sypkimi.
    3. Przesyp uprażone składniki na talerz i na tej samej rozgrzanej patelni podsmaż cebulę wraz z przyprawami stałymi na tłuszczu. W międzyczasie możesz podlewać ją wodą oraz winem lub wybranym przez Ciebie octem i doprawić solą.
    4. Gdy cebulka się poddusi dorzuć grzyby (razem z wodą w której się moczyły!).
    5. Następnie dorzuć makaron i dolewaj wody spod niego, ponieważ będzie jeszcze ją chłonąć w trakcie smażenia na patelni.
    6. Dorzuć pokrzywę, chwilę ją podduś z całością.
    7. Na koniec dodaj część prażonych składników.
    8. Spróbuj, dopraw solą i świeżo mielonym pieprzem.
    9. Przełóż na talerz, posyp resztką prażonych składników i wykończ gałką muszkatołową.

    Smacznego!

    Odżywianie wiosną: makaron z pokrzywą

    Autorzy

    Piotr Łysoniewski Dietetyk TCM, psychodietetyk, mgr inż. metalurgii AGH w Krakowie, który skutecznie przekuł pasję do zdrowego i dobrego żywienia na doradztwo żywieniowe. Kucharz z kilkuletnim doświadczeniem w pracy w kuchni polskiej i orientalnej. Swym nieprzeciętnym podejściem do jedzenia, pokazuje Światu, że pokarm może być jedną ze wspaniałych i skutecznych metod do samouzdrawiania na każdym poziomie.

    Najciekawszy newsletter o Medycynie Chińskiej!

    • Dołącz do grona naszych czytelników.
    • Śledź nasze artykuły, filmy i polecane akcesoria TCM.
  • Mogą Cię zainteresować

    Terapia pożywieniem - Dietetyka według tradycyjnej medycyny chińskiej

    książka, odżywianie, dieta, medycyna chińska

    MycoDetox Suplement diety

    grzyby chińskie, suplementy diety, grzyby lecznicze, detoks, oczyszczanie, detox

    Webinarium: Śledziona i odżywianie - klucz do zdrowia w Medycynie Chińskiej

    webinarium, śledziona, odżywianie, dieta

    Jedz i żyj zgodnie z porami roku

    książka, odżywianie, dieta, medycyna chińska

    Odżywianie według Tradycyjnej Medycyny Chińskiej

    odżywianie, dietetyka, medycyna chińska, książka

    Praktyczne gotowanie wg Pięciu Przemian

    książka, gotowanie, Pięć Przemian, kuchnia pięciu przemian, odżywianie, dieta, medycyna chińska
  • Możesz znać nas z